Ó­sið­legu fórnar­lömbin

Ó­sið­legu fórnar­lömbin

Ný­lega hefur frést um nokkurn fjölda Ís­lendinga, a.m.k. ein­hverja tugi, sem selja að­gang að mynd­efni af sér á vefnum On­lyFans. Alls konar efni er þar að finna, en um­talaðastur er hann fyrir kyn­ferðis­legt efni sem not­endur búa til sjálfir. Miðað við fjöldann af Ís­lendingum sem vitað er um má leiða líkur að því að a.m.k. hluti þess efnis myndi teljast til svo­kallaðs kláms, en einnig má búast við að fjöldinn sé meiri og lík­legt er að hann aukist með tímanum.

Eðli­lega sýnist fólki sitt um klám, enda hug­myndir um kyn­líf al­mennt fjöl­breyttar, ein­stak­lings­bundnar og per­sónu­legar. Reyndar er skil­greiningin á klámi sjálf nokkurt bit­bein, sem er ekki til þess fallið að auð­velda upp­byggi­lega um­ræðu um efnið.

Í öllum frjálsum lýð­ræðis­ríkjum nú­tímans er þó nær ó­tak­markaður að­gangur að klámi stað­reynd og – hvort sem okkur líkar betur eða verr – ó­breytan­leg í þokka­bót. Af og til koma upp hug­myndir um að reyna að tak­marka út­breiðslu kláms á netinu en það hlýtur að vera orðið ljóst að slík mark­mið eru með öllu ó­raun­hæf, þ.e. ef við viljum halda bæði í tækni og sam­fé­lag sem er í megin­at­riðum frjálst. En svo lengi sem tækni­vætt sam­fé­lag verður í megin­at­riðum frjálst verður nær ó­tak­markaður að­gangur að klámi til staðar.

Aukin kyn­fræðsla, sér í lagi um sam­skipti, til­finningar og mörk, er nauð­syn­legur hluti af við­brögðum okkar við þessari þróun, því þótt við getum ekki dregið úr kláminu sjálfu, þá getum við dregið úr nei­kvæðum á­hrifum þess. Þá er fyrst og fremst hugsað til barna og ung­linga, sem hættir til að gera minni greinar­mun á raun­veru­leika og því sem birtist í ýmsu af­þreyingar­efni. Sem betur fer er um­ræðan um nei­kvæð á­hrif kláms mest­megnis komin í þá átt; til fræðslu, í stað hug­mynda um að yfir­völd á­kveði hvað fólki sé treystandi til að sjá og heyra á hinu rómaða inter­neti.

En aftur að Ís­lendingunum sem dreifa klám­fengnu efni af sjálfum sér á On­lyFans. Það vill nefni­lega svo til að á Ís­landi er klám bannað með lögum, sem virðist reyndar vera eins­dæmi meðal frjáls­lyndra lýð­ræðis­ríkja eftir því sem undir­ritaður kemst næst.

Nú vilja sjálf­sagt ein­hver benda á að a.m.k. hluti um­rædds hóps sé í ein­hvers konar neyðar­að­stæðum og sé jafn­vel mis­notaður, og að sjálf­sögðu er hætta á því. En ein­mitt þá er mesta firran fólgin í að refsa honum. Hvort sem fólk birtir af sér klám­fengið efni af fúsum og frjálsum vilja, eða vegna neyðar eða mis­notkunar, þá er það aldrei rétt­látt, og aldrei til þess fallið að vernda fólk fyrir mis­notkun, að refsa því. En það er hins vegar ná­kvæm­lega það sem nú­gildandi lög­gjöf um bann við klámi gerir, nánar til tekið 210. gr. al­mennra hegningar­laga.

Klám er eðli­lega um­deilt og er ekki við neinu öðru að búast. Boð­skapurinn hér er ekki sá að klám sé bara hið besta mál og að ekkert beri að gera við nei­kvæðum af­leiðingum þess. En tvennt eigum við ekki að gera við þeim. Eitt er að sætta okkur við að vera eftir­bátar frjáls­lyndra lýð­ræðis­ríkja í tjáningar- og upp­lýsinga­frelsi. Hitt er að refsa mögu­legum fórnar­lömbum. Hvort tveggja fylgir hins vegar ó­hjá­kvæmi­lega hinu úr­elta klám­banni sem enn finnst sprell­lifandi í lög­gjöf Ís­lands.

Senda inn grein